Laatste nieuws

Het unieke van het merk Minerva

Chrono / 1 juni 2016

Een polshorloge van 1940 dat een schitterend voorbeeld is van een ambachtelijk gebouwd chronograaf uurwerk.

IMG_2452

Het verzamelen van mechanische horloges heeft een grote vlucht genomen. Een collectie kan allerlei invalshoeken hebben. Sommige liefhebbers richten zich op een bepaald type horloge, bijvoorbeeld alleen maar automatische horloges met drie wijzers (uren, minuten, seconden). Weer anderen richten zich op een specifiek merk. Dat lijkt een smalle basis, maar diegene die overweegt om voor slechts één merk te kiezen, hoeft niet te vrezen vast te lopen in het idee dat je ooit alles zult hebben. Echte merken, en dan hebben we het over de oude manufacturen, hebben vaak een oprichtingsdatum die je in het einde van de 19e eeuw terug vindt. Wat die allemaal geproduceerd hebben……….

Zo’n merk is Minerva, dat tegenwoordig is opgeslokt door het luxe merk Richemont, waaronder ook Cartier, Jaeger Le Coultre, Montblanc en dergelijke vallen. De oeroude ‘fundamenten’ van het merk Minerva gaan terug tot 1858. De toen nog zeer jonge Charles-Yvan Robert (1840-1912) vormde samen met Hyppolite Robert de H&C Robert Watch Company in Villeret, een dorpje in de Zwitserse Jura. Toen zijn compagnon met pensioen ging, ging het bedrijf verder onder de naam C. Robert.  In het begin hield het zich alleen bezig met het assembleren van uurwerken. Het merk Minerva presenteerde zich pas in 1932 voor het eerst – op de Basel Fair.

In 1898 werd het bedrijf overgenomen door de beide zoons Charles-Auguste Robert en Georges-Louis Robert. De bedrijfsnaam werd Fabrique Robert Frères. In 1902 werd een nieuw gebouw in gebruik genomen en werd het bedrijf meteen een ‘manufacture’. Alle archieven, waarin alle personeelsleden en producten in werden genoteerd, inclusief kastnummers en specifieke details zijn vanaf die tijd bewaard gebleven.

IMG_2448

De bedrijfsnaam werd in dat jaar wederom gewijzigd, nu in Fabrique des Faverges, Robert Frères. In die jaren produceerde ‘Minerva’ uitsluitend zakhorloges met kaliber 1 van 18 ligne (1 ligne is 2,255 mm), wel nog met een zogenaamde cilindergang. Kaliber 2 met een diameter van 19 ligne werd een enorm verbeterde versie. Het 17-steens uurwerk had een Zwitserse ankergang met schroeven balans gekregen en een Breguet spiraal. Er zat zelfs een zogenaamde zwanenhals fijnafstelling op om de gelijkloop te perfectioneren.

Daarbij is het niet gebleven. Er volgden andere kalibers, maar met dezelfde simpele aanduidingen in opvolging van ontstaan: kaliber 3, 4, 5, 6, etc. Eind 20’er jaren begon men met het maken van chronografen, maar nog steeds in zakhorlogeformaat en met slechts één drukknop die verwerkt zat in de opwindkroon. Voor verzamelaars zijn dat zeer begeerlijke horloges onder meer vanwege de zeer hoge graad van afwerking en het unieke van het merk Minerva.

Bij Minerva begon men in 1909 al met polshorloges, kaliber 12, toevallig 12 ligne in diameter. In 1922 startte men met kaliber 19 een 9¾ ligne uurwerk. Dat fabriceren van kleinere uurwerken is opmerkelijk omdat de eerste wereldoorlog pas echt een doorbraak voor dit type horloge teweeg bracht. Het was voor de soldaten immers handiger een horloge om de pols te hebben dan om elke keer het zakhorloge ergens op te diepen.

In 1923 begon de productie van kaliber 20. Een uurwerk met een diameter van 12 ¾ ligne, dat in productie is gebleven tot in het begin van de jaren ‘60.

IMG_2450

Op de foto’s ziet u dit een voorbeeld van een polshorloge met dit prachtige uurwerk. Het afgebeelde exemplaar is gemaakt in 1940 en het is een schitterend voorbeeld van een ambachtelijk gebouwd chronograaf uurwerk. Alle chronograaf onderdelen zijn prachtig afgewerkt met een mat glanzend geslepen oppervlak. De hefbomen worden aangestuurd door een zuilenrad, dat elke keer als men de start/stopknop indrukt de hefbomen zodanig aanstuurt dat de andere chronograafonderdelen in de juiste stand worden gezet. Het schakelt bijvoorbeeld het centrale seconderad aan en uit waarop de centrale secondeteller geperst is.

IMG_2449

Het vakmanschap zie je ook aan de schroeven met hun perfect vlak gepolijste koppen. Het horloge heeft een schroevenbalans, een Brequet-spiraal en een lange ‘naald’ aan het kompas waarmee dit uurwerk toen al behoorlijk nauwkeurig afgeregeld kon worden. Het was nog niet voorzien van een schoksysteem: ‘Incabloc’ moest toen nog uitgevonden worden!  De kast heeft een diameter van 33 mm, wat groot was toen en klein vijfjaar geleden, maar nu is het helemaal in. De kast, wijzerplaat en wijzers hebben het patina dat bij een horloge van die leeftijd hoort.

De wijzerplaat heeft een zogenaamde tachymeter langs de rand. De linker sub-dial is de kleine secondewijzer. De centraal geplaatste ‘wijzer’ is de secondeteller van de chronograaf.  De rechter sub-dial is de minutenteller, in een onderverdeling van 30 minuten. Opvallend zijn de langere streepjes op de 3, 6 en 9 minuten. Dat heeft alles te maken met het feit dat telefoneren vroeger werd afgerekend met een vast bedrag per drie minuten. Kom daar tegenwoordig eens om. Met de chronograaf kon men dus berekenen wat een gesprek gekost had. De chronograaf heeft een start/ stopknop (bovenste) en een reset knop (onderste), alles uitgevoerd in RVS. (roestvast staal). Een prachtig vintage horloge voor om de pols of het begin van een verzameling waar geen eind aan komt.

Roel van den HaakRoel van den Haak is gespecialiseerd in vintage horloges en heeft een winkel in de Amsterdamse Reestraat (www.amsterdamwatchcompany.nl). Hij is tevens dealer van de fabrikanten Dornblüth, Christiaan van der Klaauw en Roland Oostwegel.

 

 


Print Friendly




redactie Octane
Octane is een licentie van de gelijknamige Britse titel, maar streeft naar zo veel mogelijk eigen inhoud, met Nederlandse en Belgische liefhebbers en hun auto’s in de hoofdrol. Van de redactie maken deel uit Wil van Lierop (eindredactie), Carl de Vaal (art-director) en Ton Roks (hoofdredacteur). Geregelde freelance bijdragen worden geleverd door Mattijs Diepraam, Perry Snijders, Dennis Drenthe en Jeroen Bruintjes. Freelance fotografen zijn Luuk van Kaathoven, Louis Blom en Piet Mulder.




Vorig bericht

Tank Basculante, dress watch bij uitstek

Volgend bericht

Kunnen we nou eens ophouden over de barnfinds?




Uitgelicht

Tank Basculante, dress watch bij uitstek

Een speciaal horloge met een bijzonder verhaal is de Cartier Tank Basculante. Zijn geschiedenis begint niet bij Cartier,...

1 June 2016

Webdevelopment