Laatste nieuws

Lamborghini LM002, ’n dolle stier

Alle nieuwsberichten / Alle reportages / 7 juli 2016

lamborghini-lm002-2628

Lamborghini bouwt uitzonderlijke automobielen, maar het meest bizarre uitstapje maakte het in 1986 met de LM002. Een woeste terreinmachine, met een monster V12 van 460 pk, waarop zelfs Ferrari en Porsche (nog) geen antwoord hadden.

Hij werd indertijd de Rambo Lambo genoemd en dat gaf precies aan hoe hij was. Er was nog nooit eerder zo’n type SUV gemaakt – met een gigantische V12 voorin, vierwielaandrijving en special gemaakte Pirelli Scorpion banden, die een fortuin kosten. Het is onduidelijk hoeveel LM002’s die mannen in Santa’Agata Bolognese gebouwd hebben, het schijnt dat de precieze aantallen niet goed gedocumenteerd zijn, Lamborghini houdt het op 300 stuks, maar sommige bronnen spreken van 328.

lamborghini-lm002-2406

Ik heb uitgebreid met de LM002 kennis gemaakt toen hij nieuw was, eind 1986 heb ik in Italië gereden met testrijder Valentino Balboni, en heb daarna in Nederland mijn hart nogmaals met de Militaria mogen ophalen. In de jaren daarna ben ik sporadisch weleens een LM002 tegengekomen, maar als ik bij The Gallery in Brummen een exemplaar ophaal, parelmoer wit en met slechts 30.000 kilometer op de klok, realiseer ik me dat er inmiddels bijna dertig jaar zijn verstreken sinds die eerste kennismaking. De LM002 is nog steeds een beul van een machine, toen lapte hij alle conventies aan zijn laars, nu doet hij dat nog steeds. Naast deze bloedhond uit Santa’Agata is een Range Rover Sport SVR een brave labrador. Opgestoken duimen komen we dan ook niet veel tegen als we met LM002 uitrukken, wel angstig kijkende vrouwen die hun kinderen naar zich toetrekken of hun schoothondje op de arm nemen.

Niemand bij Lamborghini heeft iets moois willen maken met de LM002: opperste functionaliteit in het terrein, ongehoorde prestaties op het asfalt en waarschijnlijk ook het inboezemen van angst waren hoofddoelstellingen. Elke carrosserielijn getuigt daarvan, de enorme blokkendozen op de motorkap roepen het zelfs uit. Onder de middelste gaan de zes dubbele 44 DCNF Webers schuil samen met hun luchtkamer, onder de andere zijn twee grote luchtfilters ondergebracht, nodig om de V12 te behoeden voor het inhaleren van woestijnzand.

lamborghini-lm002-2483

Onder de kap ligt in ongewijzigde vorm de V12 van de Countach 5000 Quattrovalvole, een complexe 48-klepper, goed voor 460 pk aan vermogen en 500 Nm aan koppel. De Ferrari 288 GTO, Aston Martin Zagato en Porsche 959 – de supersportauto’s van die tijd –  hadden minder aan boord, kun je nagaan wat een bruut de Lamborghini was – en nog steeds is.

Zijn twaalfcilinder moet echter wel tweemaal zo hard werken als in de Countach, want de LM002 weegt 2700 kilo, het dubbele. De enige verschillen met de V12 van de Countach zijn de afstemming, het andere inlaatsysteem en het vanzelfsprekend veel zwaarder bemeten koelsysteem, hij moest het immers in bloedhete sahara’s kunnen uithouden.

Behalve de motor en zijn baldadige karakter heeft de Lamborghini Militaria 002 bar weinig gemeen met de Countach. Zo bestaat zijn chassis uit een zwaar buizenframe, waarin de aandrijflijn en de wielophangingen zijn ondergebracht, en daar bovenop bevindt zich een staande constructie van aluminium delen, waaraan de polyester en aluminium carrosseriedelen zijn bevestigd.

lamborghini-lm002-2462

De LM002 is een vierzitter, althans het interieur bevat vier enigszins gekuipte stoelen, maar achterin, in de open lucht, zijn vier zitplaatsen in lengte-richting gemaakt, waarschijnlijk met militair gebruik of het meerijden van lijfwachten in gedachten.

Als je in het monster rijdt, is het even wennen aan de blokkendozen op de motorkap, die het in het begin moeilijk maken de Lambo keurig rechts op de weg te plaatsen, maar dat went snel. Je zit naast een forse middentunnel en een eventuele passagier bevindt zich een echte armlengte van je vandaan. Op die tunnel en het dashboard zit een heel arsenaal aan knoppen voor de airco, de elektrische zijruiten, de elektrische lier op de neus en het integrale aandrijfsysteem, waarover later meer. Het instrumentarium is verder relatief eenvoudig, met een toerenteller en meters voor de snelheid, de oliedruk, watertemperatuur en benzinevoorraad. De tankinhoud is overigens gigantisch, er gaat 290 liter in, waardoor een achteloos ‘gooi hem maar vol’ je duur kan komen te staan. Terwijl je portemonnee al tankend in rap tempo lichter wordt, wint de Rambo Lambo minstens zo snel aan gewicht – tel er 200 kilo bij als de tank tot de nok toe is gevuld.

Al die liters heeft hij hard nodig, niet omdat er zo weinig tankstations in de woestijn zijn, maar omdat de V12 heel dorstig is: als hij hard aan het werk moet, jaagt hij er een hele liter per drie kilometer doorheen.

lamborghini-lm002-2389

De parelmoerwitte LM002 heeft de afgelopen 30 jaar goed doorstaan, het enige waaraan je zijn leeftijd ziet, is het interieur. De kwaliteit daarvan is nimmer een hoogstandje geweest en de tand des tijds is er niet vriendelijk voor geweest. Maar er is niets mis mee dat niet door een specialist piekfijn in orde gemaakt kan worden – en beter dan Lamborghini indertijd deed.

De V12 is een machine die respect inboezemt, hij gromt en grauwt dreigend als je een beetje met het gas speelt, en als je hem naar de rode lijn doortrekt, huilt hij als een Banshee. Hij klinkt veruit het meest imponerend buiten de auto. In het interieur bereikt de mechanische symfonie van twaalf zuigers, zes Webers, 48 kleppen en hun aandrijfkettingen je trommelvliezen tamelijk gedempt. Dat komt mede doordat hij wordt overstemd door het rolgeluid van de immense Pirelli Scorpion’s en het zingen van de transmissie’s en de drie differentiëlen.

De kanjers van banden werden speciaal voor de LM002 gemaakt, en waren beschikbaar in twee maten, 325/65/17 en later ook 345/60/17, en in twee soorten, een voor gebruik op de verharde weg en een voor woestijnen, met een afvoergoot voor zand aan de buitenwangen. De Scorpions worden niet meer gemaakt en als ze al te vinden zijn, moet je rekenen op een prijs van $ 4200 – per stuk! Veel eigenaren van een LM002 hopen dat Pirelli een keer over het hart strijkt en een partij nieuwe maakt.

lamborghini-lm002-2531

Hoe groot en zwaar een wiel van de LM002 is, merk als je het naar beneden klappende deurtje in de achtersteven open doet. Daar hangt namelijk een reservewiel aan en hij maakt het deurtje loodzwaar. In je eentje een wiel van een LM002 wisselen, is dan ook zo goed als onmogelijk, tenzij je Sylvester Stallone bent, een van de vele beroemde eigenaren die voor de monster Lamborghini vielen. De kans dat je een wiel hoeft te verwisselen, is niet zo heel groot: de speciale Pirelli’s kunnen extreem hoge temperaturen aan en zijn zo stevig van constructie dat ze niet gemakkelijk lek raken, en als dat laatste toch gebeurt, kan er lang op worden doorgereden.

Wat opvalt is hoe goed de V12 in staat is zowel een supersportauto als een supersport-SUV aan te drijven. Hij loopt geweldig mooi, overal in zijn toerengebied, helemaal tot aan de rode lijn. Je moet opletten als je ver doortrekt, want je hoort aan niets dat hij de limiet nadert, geen spoor van mechanische rafeligheid. De twaalfcilinder sleurt het hardst in het bovenste kwart van de tellerschaal, maar heeft over het gehele bereik trekkracht paraat.

De koppeling gaat zo zwaar dat je bij een eerste kennismaking meent met een voetsteun te maken te hebben. Je hoeft je echter geen zorgen te maken dat je op de proef gestelde linkervoet de motor laat stilvallen bij het wegrijden, want de V12 accepteert al vanaf nauwelijks meer dan stationair een volledig contact tussen koppeling en vliegwiel en zet de LM002 kalmpjes in gang.

lamborghini-lm002-2566

Als je hem op zijn staart trapt, zou hij in 8,5 seconden van 0 naar 100 km/h accelereren, zo staat in een oude brochure die ik in 1986 bij Lamborghini mee kreeg, maar Balboni zei dat 7,5 seconde heel wel haalbaar was. Daarmee kon je indertijd eigenaren van een Golf GTi, Escort RS Turbo of Porsche 944 voor schut zetten.

Over een topsnelheid werd in die brochure niet gerept, maar Lamborghini’s beroemde testrijder zei dat de LM002 tot 210 doorhaalt. Het beest briest in elk geval zeer voortvarend naar de 160 km/h, als een mammoet in de aanval. Daarna krijgt de luchtweerstand meer vat op hem – hij heeft immers de stroomlijn van een zomerhuisje – maar de strijdlustige V12 blijft langdurig weigeren het hoofd te buigen. Terwijl hij gestaag in toeren klimt, zwelt het huilen en gonzen van de aandrijflijn en de banden aan, als een achtergrondkoor dat de glorie van de monster Lamborghini steeds luider bezingt. Boven de 160 heeft de LM002 nog energie genoeg om een top boven de 200 enigszins geloofwaardig te maken, maar ik vermoed dat de beloofde 10 km/h daarboven een lang stuk Autobahn vragen.

lamborghini-lm002-2521

Op de snelweg bevindt de comfortzone van de LM002 zich zo tussen de 100 en 140 km/h, daar is hij heel stabiel, als je sneller rijdt vraagt de koersvastheid vanwege de enorme (en bejaarde) banden een zekere aandacht. Dat helpt je portemonnee ook een beetje in de comfortzone te houden.

Het is een terreinbeest bij uitstek. De veerwegen zijn groot en worden – afgaande op de mate waarin de LM002 overhelt in snelle bochten – niet belemmerd door stabilisatorstangen en dergelijke. De grondspeling onder de oliepan is dik veertig centimeter en de in- en uitloophoeken zijn berekend op stevig klim- en daalwerk. Hij heeft uiteraard een tussenbak met een hoge en lage gearing, en in 1 laag kan hij een hellingshoek van 120% aan, dat betekent 12 meter stijging over een afstand van 10 meter. Valentino Balboni heeft dat in 1986 aan me gedemonstreerd, in een verlaten steengroeve, schijnbaar moeiteloos duwde de Lamborghini zijn voorwielen tegen de eng steile helling op, alleen het staalblauwe zwerk was nog voor ons zichtbaar. En toen moesten de achterwielen omhoog. Valentino gaf gas, de Lambo stampte en brieste, de voorwielen kwamen een moment los en toen, met één langgerekte brul van de V12, stonden we boven.

De aandrijftechniek is goed voor elkaar, hij heeft drie differentiëlen, allemaal zelfsperrend en het middelste kan zelf volledig op slot. Rechts van je, aan de middentunnel, bevinden zich twee poken, formaat breekijzer, waarmee je kunt kiezen tussen hoge en lage gearing, de vierwielaandrijving aan of uit kunt schakelen en het middelste differentieel op slot kunt zetten. De vooras is van automatische vrijloopnaven voorzien, zodat het voorste differentieel niet continu meedraait als je voor alleen achterwielaandrijving hebt gekozen. In die stand rijdt hij uiteraard het lekkerst, niet alleen omdat je dan minder pk’s aan interne wrijving verliest, maar ook omdat de LM002 dan vrij gemakkelijk drift – en er daarbij blijk van geeft wonderbaarlijk vast op de weg te liggen, ondanks zijn hoge zwaartepunt.

lamborghini-lm002-2527

Schakelen doe je met een grote pook op de middentunnel, vrij ver van je verwijderd. Hij heeft een dogleg patroon, net zoals de Countach, de I leg je in door de pook naar links en dan naar je toe te bewegen. De bak schakelt precies, maar vraagt een stevige hand.

Voor zo’n mastodont is het stuurwiel (van Nardi) opvallend klein, maar de LM002 stuurt licht, met dank aan een kanjer van een bekrachtiger. De draaicirkel is groot, de overzichtelijkheid is matig en wordt niet geholpen door de kleine buitenspiegels, die ik meen te herkennen als zijnde afkomstig van de Fiat Ritmo. Ook de achterlichten komen uit de onderdelenrekken van een collega, ze zijn van de Alfetta.

Nick Aaldering van The Gallery heeft al een aantal LM002’s verkocht, en meerdere exemplaren hebben diverse malen in de showroom in Brummen gestaan. “Na verloop van tijd komen de LM002’s  terug, ze blijven dikwijls niet lang bij een en dezelfde eigenaar”, vertelt Nick. Dat zou te maken kunnen hebben met de hoge kosten (banden, brandstof), maar het lijkt waarschijnlijk dat de bruikbaarheid van de LM002 ook een rol speelt. Hoewel het een avontuur is met de LM002 te rijden, is het geen gemakkelijke auto die je zo maar ‘even’ meeneemt voor een ritje. In een collectie zal hij het snel afleggen tegenover andere, meer lichtvoetige automobielen, als je een auto wilt ‘pakken’ om even een paar uurtjes te ‘sporten’. Dat is logisch, want de LM002 is niet voor hoofdzakelijk rijgenoegen ontwikkeld, het is in zeker opzicht een mislukt militair project. Het ging Lamborghini bepaald niet voor de wind eind jaren ’80 en het zocht naar andere mogelijkheden om aan kasgeld te komen. Vandaar dat er over het hek werd gekeken of er soms iets aan militaire voertuigen te verdienen viel. Lamborghini bouwde daarom in 1977 in de USA een prototype van een soort van Jeep, met de naam Cheetah en een Amerikaanse V8 erin. Als vervolg daarop ontwikkelde het een nieuw prototype, Lamborghini Militaria 001 genaamd, weer met een V8, echter achterin geplaatst, wat niet zo’n gelukkige keuze bleek te zijn: hij had op steile hellingen de onhebbelijkheid achterover te willen duikelen. Met de interesse van militaire zijde schoot het bovendien niet erg op, reden waarom Lamborghini een andere weg insloeg door de degelijke Amerikaanse V8 te vervangen door de V12 van de Countach. Voilà, daar was de LM002.

lamborghini-lm002-2378

Hij was veel meer op civiel gebruik gericht, maar riep toch gewapende interesse op, van het Saoedische leger, dat een snelle, betrouwbare terreinauto zocht om de grenzen te bewaken. Valentino Balboni vertelde me in 1986 dat er maandenlang getest is met de Arabieren, niet alleen met de LM002, maar ook met terreinauto’s van Land-Rover, Toyota en Mercedes. “De LM002 kwam bij alle tests als beste naar voren”, meldde Balboni. “De Arabieren waren niet gemakkelijk tevreden te stellen. Eerst moest de auto 140 km/h kunnen halen in los woestijnzand, toen we dat gedemonstreerd hadden, waren ze dolenthousiast. Maar even later kwamen ze terug, het moest 160 km/h worden. Ook dat was geen probleem met onze V12. Het was schitterend met die snelheid door de woestijn te razen en van de ene zandduin naar de andere te springen”.

Volgens Balboni toen had Saoedi-Arabië een order geplaatst, maar het is onduidelijk hoeveel LM002’s ze hebben gekocht of dat de deal überhaupt is doorgegaan. Er was echter ook veel enthousiasme aan de kant van the rich & beautiful van deze wereld, iedereen wilde zo’n Rambo Lambo. Eind 1986 waren de eerste 23 al geleverd, de allereerste naar verluidt aan Koning Hassan van Marokko. Uiteindelijk is de LM002 tot in 1993 in productie gebleven en in verhouding tot andere Lamborghini’s mag een productieaantal van 300 of meer zeker een succes heten.

lamborghini-lm002-2541

Hij laat zich moeilijk in een categorie indelen, die LM002. Hoewel hij voor een deel met dezelfde doelstellingen is gebouwd als de Hummer H1, is het een totaal andere auto. Een superieure zelfs, want wie ooit een 2700 kilo LM002 in een storm van stof voorbij heeft horen brullen, weet dat zijn talent voor snelheid enorm veel groter is dan die van zijn Amerikaanse tegenpool. Als er één auto is die de naam ‘mechanisch strijdros’ verdient, is het wel deze Lamborghini.

De LM002 behoort evenmin tot de rangen van de super-SUV’s à la Cayenne Turbo of Mercedes-AMG G65, alhoewel het voorvoegsel ‘super’ ook voor deze buitenissige Lamborghini buitengewoon op zijn plaats is, hoe je hem ook wenst te noemen. Zeker is dat het een unieke auto in de geschiedenis is, een excessieve demonstratie van overdaad, een flamboyant snelheidsmonster, een maniakale benzineslurper en ook een bastaardkind en enfant terrible in een gegoede familie van supersportwagens.

TEKST TON ROKS // FOTOGRAFIE LUUK VAN KAATHOVEN

lamborghini-lm002-2416LAMBORGHINI LM002 (1986)
Motor atmosferische V12, inhoud 5167 cm3, vermogen 450 pk bij 6800 min-1, koppel 500 Nm bij 4.500 min-1 Transmissie handgeschakelde vijfbak, inschakelbare vierwielaandrijving met hoge en lage gearing (1:1,428 & 1:4,286), zelfsperrende differentieel voor (25%), achter (75%) en midden (75% automatisch, 100% handmatig) Wielophangingen dubbele driehoekige draagarmen rondom, schroefveren en telescoopdempers Chassis stalen buizenframe voor de aandrijflijn en wielophangingen, gecombineerd met een aluminium chassis voor de polyester en aluminium carrosserie Besturing kogelkringloop, bekrachtigd Remmen geventileerde schijven voor met vier zuigers per klauw en trommels achter, bekrachtigd Banden Pirelli Scorpion, 325/65/17 rondom LxBxH 4900 x 2000 x 1850 mm, wielbasis 3000 mm, tankinhoud 290 liter  Gewicht 2700 kg (verdeling 50/50%), maximaal laadgewicht 800 kg Terreinprestaties grondspeling onder oliepan 425 mm, onder differentiëlen 295 mm, aanloophoek 50 graden, afloophoek 45 graden, maximale klimhoek 120% (in I laag) Actieradius 900 kilometer (asfalt) Acceleratie van 0 naar 100 km/h 7,5 sec. Topsnelheid 210 km/h Prijs nu € 150.000 – 300.000, afhankelijk van conditie

Met dank aan de The Gallery in Brummen


Print Friendly




redactie Octane
Octane is een licentie van de gelijknamige Britse titel, maar streeft naar zo veel mogelijk eigen inhoud, met Nederlandse en Belgische liefhebbers en hun auto’s in de hoofdrol. Van de redactie maken deel uit Wil van Lierop (eindredactie), Carl de Vaal (art-director) en Ton Roks (hoofdredacteur). Geregelde freelance bijdragen worden geleverd door Mattijs Diepraam, Perry Snijders, Dennis Drenthe en Jeroen Bruintjes. Freelance fotografen zijn Luuk van Kaathoven, Louis Blom en Piet Mulder.




Vorig bericht

Antwerp Concours d’Elegance

Volgend bericht

Concours Het Loo: spetterend in alle opzichten




Uitgelicht

Antwerp Concours d’Elegance

Antwerp Concours d’Elegance Wijnegem, 18 september Het Antwerp Concours beleefde zijn eerste editie in 2005, in het hart...

7 July 2016

Webdevelopment