Laatste nieuws

Snelheid maakt grote kerels tot kleine jongetjes, zelfs als het speelgoed meer dan 100 ton weegt en op stoom loopt

Alle columns / Jeroen Bruintjes / 3 april 2018

De Britten zijn een merkwaardig volk, dat weten we. Als die Britse excentriciteit aan politiek wordt gekoppeld, gaat het vaak mis. Om die reden doet intussen de hele westerse wereld inclusief het weldenkende deel van de Britse pers een facepalm over de Brexit. Elke Britse ondernemer, elke financiële expert weet dat Groot-Brittannië eigenlijk niet zonder de EU kan. De Britten proberen het toch, onder leiding van een verbijsterend incompetente regering. It’s like watching a train wreck in slow motion.

Gelukkig hebben we het in Octane niet over politiek en daarom laat ik het bij die laatste zin. Weet u, eerder dit jaar schreven de collega’s in ons Britse moedermagazine een meeslepend artikel over de snelheidsproeven met de Tornado. Niet het jachtvliegtuig, maar de locomotief. Die kunt u vergelijken met de Continuation-versies van de Jaguar Lightweight E-Type en XKSS. Dat zijn gloednieuwe klassiekers, gebouwd door de fabrikant zélf, vanuit de gedachte dat de 50 jaar oude originelen toch nooit meer op de markt komen en er vraag is naar nieuwe exemplaren. De tekeningen hebben ze immers nog liggen. Welnu, diezelfde gedachte schuilt achter de Tornado, een stoomlocomotief van het type A1. In 1948 werden er 49 stuks van gebouwd, die nu natuurlijk al lang zijn gesloopt. Een groep liefhebbers vond dat achteraf best jammer, dook de oorspronkelijke bouwplannen op en bouwde gewoon een nieuwe. Nummer 50. Sinds 2009 rijdt dit reusachtige stuk stoomtechniek op Britse rails.

Maar spoorlijnen hebben hetzelfde probleem als snelwegen: ze raken vol. De mensen die dienstregelingen moeten bijhouden, trekken bleek weg bij de gedachte aan zo’n traag, rokend oud ding. Alsof u met een tractor op de A1 rijdt, zo voelt dat voor hen. Daarom vroegen ze aan de mensen die de Tornado in beheer hebben, of hij ook wat sneller kan rijden, zodat hij mee kan komen met het moderne treinverkeer. De Engelse vertaling van ‘Kunnen jullie sneller rijden?’ luidt ‘Is the Pope a catholic?’.

Het mooie aan zo’n A1 is dat hij daadwerkelijk snel is. De locomotief is ontworpen voor 100 mijl, ofwel 160 kilometer per uur. Maar tussen ontwerp en praktijk gaapt soms een groot gat – vraag maar aan Jaguar, dat altijd trots beweerde dat een E-type 265 pk had, terwijl slechts weinig exemplaren dat daadwerkelijk haalden. Ook in dit geval krabden de pijprokende heren zich eens achter de oren en vroegen zich af of die dingen echt zo rap waren toen en dan ook heel bleven. U weet hoe dat gaat. Snelheid maakt grote kerels tot kleine jongetjes, zelfs als het speelgoed meer dan 100 ton weegt en op stoom loopt. Dus natúúrlijk hebben ze geprobeerd hoe hard ie kan. In het diepste geheim, in een koude aprilnacht op de oostelijke hoofdlijn van Groot-Brittannië, met slechts een paar journalisten als getuige. U vindt de prachtige BBC-documentaire op YouTube: https://youtu.be/xcBPrfCQMBQ.

In die film ziet u ook wat voor beulen zulke stoomlocomotieven zijn. Machinist en stoker moeten samen kolen scheppen om dit soort snelheden uit hun machine te persen. Vroeger was dat een eer. Werk voor echte kerels. De dienstregeling was een race. Hem niet halen stond gelijk aan verliezen. Beroemd zijn de verhalen over de Race to the North, de intense concurrentie tussen twee Britse spoorwegmaatschappijen op de verbinding van Londen naar Schotland. Elke dag namen beide maatschappijen het tegen elkaar op. Het waren strak georganiseerde raceteams, hun bolides liepen weliswaar op rails en op stoom, maar de route besloeg ruim 600 kilometer en was dus twee keer zo lang als een F1-race, met snelheden die de 200 km/h benaderden. Er werd onderweg niet gestopt. Water werd tijdens de rit opgeschept uit lange geulen tussen de rails en er waren dubbele teams van machinisten en stokers nodig, omdat het eerste team halverwege al te moe was om nog te kunnen staan.

Tussen dat geweld gold de automobiel absoluut niet als serieus alternatief. U kent vast de foto’s uit de jaren dertig, waarop een auto een race tegen een stoomlocomotief houdt. De eerste auto reed in 1885, maar pas vijftig jaar later werd hij qua comfort en techniek een concurrentie voor de trein. Hoe zinloos auto’s ooit waren, werd me onlangs duidelijk. Ik liep op een heel vroege zondagochtend door Hyde Park naar de start van de London-Brighton. Dat evenement stond al jaren op mijn lijstje. Het lijkt zo potsierlijk, zoals alleen de (excentrieke) Britten het kunnen. Zo charmant, moedig en grappig. Maar het is zó boeiend. U moet er echt heen. Het jongste toegestane bouwjaar is 1905 en auto’s uit die jaren zijn nog steeds krakkemikkige dingen. Terwijl de technologie al twintig jaar bestond! Toch veroverde dat tamelijk onpraktische, stinkende, onbetrouwbare rijkemensenspeelgoed de wereld. In 1907 reed een Itala van Peking naar Parijs en de wereld was voorgoed veranderd. Mede dankzij Britse excentrieken bestaan zulke oude auto’s en locomotieven nog. Ze rijden zelfs nog. Britten zijn meesters in het conserveren van oude zaken. Is dat de reden voor de koppige Brexit? Dat ze gewoon graag terugkeren naar het verleden?

JEROEN BRUINTJES
Hij is geboren op de achterbank van een NSU Prinz. Daarom rijdt hij zijn hele leven al oude Audi’s. Zijn jongste trots is een urquattro uit 1982. In 2010 ging hij in een Lagonda uit 1932 de uitdaging van Peking-Parijs aan. Sinds dat project is hij veel meer dan een hobbysleutelaar.


Print Friendly, PDF & Email




redactie Octane
Octane is een licentie van de gelijknamige Britse titel, maar streeft naar zo veel mogelijk eigen inhoud, met Nederlandse en Belgische liefhebbers en hun auto’s in de hoofdrol. Van de redactie maken deel uit Wil van Lierop (eindredactie), Carl de Vaal (art-director) en Ton Roks (hoofdredacteur).




Vorig bericht

Anyone who buys a Rover 3500 makes the best of a bad situation

Volgend bericht

Volgens de pers zag hij eruit als een kwaaie meerval, met die vooruitstekende gril




Uitgelicht

Anyone who buys a Rover 3500 makes the best of a bad situation

Ik denk dat velen van jullie ook zo’ n project hebben waaraan je maar niet durft te beginnen, dat je al jaren als een steen...

3 April 2018

Webdevelopment