Laatste nieuws

Tank Basculante, dress watch bij uitstek

Chrono / 1 juni 2016

Een speciaal horloge met een bijzonder verhaal is de Cartier Tank Basculante. Zijn geschiedenis begint niet bij Cartier, maar bij LeCoultre.

Cartier Basculant 3

Een korte terugblik: in de winter van 1930-1931, tijdens een zakenreis door India kwam de Engelse zakenman en horlogeverzamelaar César de Trey na een paardenpolowedstrijd in gesprek met Engelse legerofficieren. Eén van die officieren klaagde dat het glas van zijn horloge alweer was gebroken tijdens de wedstrijd. Een glas voor een horloge was in die tijd vaak van echt ‘glas’ (bij de goedkopere producten werd gebruik gemaakt van ‘mica’ dat snel een gele waas kreeg).

Na de terugkeer van zijn reis besprak César de Trey de problematiek van het breken van glazen met Jacques-David LeCoultre, de man onder wiens leiding prachtige uurwerken gefabriceerd werden. Die ging op zijn beurt naar de firma Jaeger S.A., hij had een bijzonder idee voor een horlogekast in gedachten en wilde dat laten uitwerken. Daarvoor werd de Franse ontwerper René-Alfred Chauvot ingeschakeld die met het uiteindelijke en nu nog steeds gefabriceerde slide and flip mechanism op de proppen kwam.

IMG_4363

Dit typische Art Deco ontwerp werd vanaf 1931 wereldberoemd onder de naam Reverso. Het kastdeel waar het uurwerk in zat, was kantelbaar of omkeerbaar zodat men bijvoorbeeld tijdens het polo-spel de kwetsbare glazen bovenkant naar onderen kon kantelen. Wie dat wilde kon zijn initialen of andere fraai persoonlijk graveerwerk laten aanbrengen op de achterzijde van de kast.

In 1934 kwam LeCoultre met een uitvoering die een kleine secondewijzer had. In omgedraaide positie zit de kroon aan de andere kant van het horloge waardoor dit onderdeel minder kwetsbaar is – net als het glas. Vanaf 1937 werd de samensmelting van de beide firma’s een feit en werd de naam Jaeger leCoultre. Nu spreekt men graag van JLC.

In het begin van de jaren ‘30 was Cartier nog niet echt een horlogefabrikant zoals we hem nu kennen. Het was hoofdzakelijk een juweliershuis dat ook nog horloges maakte en graag gebruik maakte van de kwaliteitsuurwerken van LeCoultre. Het bijzondere ontwerp van de Reverso sloeg bij Cartier in als een bom. Dit ontwerp was wat patenten betreft natuurlijk volkomen dicht getimmerd. Toch sprak dit de creatieve geesten bij Cartier zo aan dat het bedrijf zelf naar een oplossing gingen zoeken.

IMG_3299

In 1932 lanceerde Cartier de Tank Basculante. De term ‘Tank’ was al eerder gebruikt voor een model dat zijn oorsprong heeft in de vorm van tanks die in WWI werden gebruikt. U moet dat wat ruim zien, omdat het eigenlijk alleen om de vorm van de ‘rupsbanden’ gaat. Dat ziet u met wat fantasie terug in de zijkant van dit model.

De Tank Basculante had een dubbel scharnierende kast. Hierdoor was hij als geheel kantelbaar zodat de dichte achterzijde naar boven kon komen. Het aanbrengen van een gravure in die achterkant was iets wat de verpersoonlijking van het horloge verhoogde.

IMG_4360

Een groot verschil ten opzichte van de Reverso zit er in de bediening van dit horloge. De handopwinding en het op tijd zetten gebeurt niet zoals bij de Reverso op de ‘3’ maar op de ‘6’. De kroon is relatief groot uitgevoerd zodat hij aan de boven- en onderkant van de kast iets uitsteekt. Dat is net voldoende om grip op de kroon te hebben om het horloge te kunnen opwinden. Dat kan alleen als het horloge niet om de pols zit. Dat komt goed uit omdat het is af te raden om horloges op te winden terwijl ze op de pols zitten. Wie een opwindhorloge aan de pols opwindt, belast de lagering van de opwindas heel erg naar één kant wat veel slijtage veroorzaakt.

Door de kroon uit te trekken kunnen de wijzers in de juiste stand zetten. Om deze handeling uit te voeren moet men het uurwerk eerst omhoog kantelen, los van de omringende kastdelen.

Cartier Basculant 2

Het aanzien van dit horloge kenmerkte zich door de hoge mate van elegantie. Cartier was in de basis een huis van goudsmeden die juwelen ontwierpen en maakten. Zo ook de kast van dit unieke in 1936 gefabriceerde horloge. Het 18 karaat van deze kast laat zich relatief eenvoudig bewerken, maar om het zo strak en recht, met de hand, te maken is niet eenvoudig. Natuurlijk is het uurwerk in een uitstekende  conditie, zo getuigt de originele Cartier-reparatiebon die er bij zit. De wijzerplaat heeft de typische Cartier look: de eenvoud zelve. Kortom: een prachtige dress watch!

Roel van den HaakRoel van den Haak is gespecialiseerd in vintage horloges en heeft een winkel in de Amsterdamse Reestraat (www.amsterdamwatchcompany.nl). Hij is tevens dealer van de fabrikanten Dornblüth, Christiaan van der Klaauw en Roland Oostwegel.

 


Print Friendly




redactie Octane
Octane is een licentie van de gelijknamige Britse titel, maar streeft naar zo veel mogelijk eigen inhoud, met Nederlandse en Belgische liefhebbers en hun auto’s in de hoofdrol. Van de redactie maken deel uit Wil van Lierop (eindredactie), Carl de Vaal (art-director) en Ton Roks (hoofdredacteur). Geregelde freelance bijdragen worden geleverd door Mattijs Diepraam, Perry Snijders, Dennis Drenthe en Jeroen Bruintjes. Freelance fotografen zijn Luuk van Kaathoven, Louis Blom en Piet Mulder.




Vorig bericht

Enicar Sherpa Graph

Volgend bericht

Het unieke van het merk Minerva




Uitgelicht

Enicar Sherpa Graph

In de jaren zestig maakten horlogemerken al gebruik van de bekendheid van bekende figuren zoals Paul Newman (Rolex Daytona)...

1 June 2016

Webdevelopment