Laatste nieuws

Bescheiden en ondergewaardeerd

Man & Machine / 2 september 2022

Tot de komst van de vierwielaangedreven Integrales was de HF Turbo korte tijd het topmodel van het Lancia Delta programma en vandaag de dag is deze Delta, zeker in originele staat, een zeldzame verschijning geworden. Een jaar na de aanschaf van mijn Lancia Thema LX Turbo, heb ik nu bewust gekozen voor de aanschaf van nóg een Lancia, deze Delta.

De Lancia Thema LX Turbo is op papier ondergeschikt aan de veel geroemde 8.32 met de V8 van Ferrari, maar eerlijk gezegd vind ik deze mindere god, in weggedrag, comfort en prestaties, toch de betere keuze. En dan spreek ik uit ervaring, als voormalig eigenaar van een prachtige Thema Ferrari. Hoewel een Lancia Delta Integrale EVO2 voor mij altijd de ultieme Lancia zal blijven, denk ik toch dat, vooral na een korte blik in mijn portemonnee, deze HF Turbo mij minstens zoveel plezier zal gaan bezorgen; simpelere techniek, minder gewicht en een minstens zo mooi exterieur en interieur. Daarmee past de Delta ook goed bij mijn voorkeur voor bescheiden, vaak ondergewaardeerde auto’s.

De enige spijt die ik kan hebben is dat ik, tijdens het kopen van de Thema, het aanbod van de Italiaanse verkoper Giacomo, om ook deze Delta voor een combinatieprijs erbij te kopen, heb afgeslagen. Na een jaar twijfelen kon ik de Delta niet uit mijn systeem krijgen en werd de koop alsnog beklonken, maar wel met verrekening van de waardestijging. Mijns inziens zal de aanschaf van de Delta een goede investering blijken te zijn. Dat is niet de reden van de koop, maar wel een prettige bijkomstigheid. Waar de EVO’s inmiddels voor prijzen tussen de 80.000 en 150.000 (!) euro van eigenaar wisselen en de Integrale’s richting de 40.000 tot 50.000 euro bewegen, is de HF Turbo het nog betaalbare, sportieve alternatief. Een HF Turbo in goede staat met een kilometrage onder de ton wordt nu voor rond de 20.000 euro aangeboden en, net als bij veel andere sportieve youngtimers, zijn de prijzen stijgende.

Kijkend naar de Delta, zou je niet zeggen dat het een auto uit 1991 is. Mijn buurman heeft een BMW E30 uit hetzelfde jaar, in bijna dezelfde kleur, maar die oogt toch al een stuk moderner. Een en ander is te verklaren uit de extreem lange looptijd van de Delta, wat het ontwerp terugplaatst naar de jaren ’70 en ’80. In 1974 begonnen de mensen bij Lancia na te denken over een compact model dat voor de, urgent benodigde, hoge productieaantallen moest gaan zorgen. Een team ingenieurs werkte in de periode van 1974 tot 1979 aan drie nieuwe modellen. De Delta, een hatchback die voor 1979 op de planning stond. De Prisma, een compacte sedan op basis van de Delta. En de Thema, het topmodel dat in 1984 geïntroduceerd zou moeten worden.

“Het lijkt in de Delta eindelijk weer eens te gaan over echt autorijden!” 

Voor het uiterlijk van de Delta, die zijn techniek moest delen met de Fiat Ritmo, werd gekozen voor het strakke ontwerpvoorstel van Giorgetto Giugiaro van Italdesign. Hij had recentelijk zijn sporen verdiend met de succesvolle Volkswagen Passat, Scirocco en Golf en zijn ontwerp van de Delta was een volwassen voortzetting van die ontwerpfilosofie. De Lancia kwam in 1979 op de markt met een keuze uit twee door Lampredi ontworpen motoren: een 1300 met 75 pk en een 1500 met 85 pk. De pers reageerde zonder uitzondering positief op de nieuwe Lancia. Nico de Jong schreef destijds: “De Delta…een auto in de klasse van (vooral!) de Alfasud, de Golf, de Talbot Horizon en de nieuwe Opel Kadett, met dien verstande dat de Lancia een uitgesproken geraffineerde, luxueuze, en eerlijk gezegd machtig aantrekkelijke aanbieding is.” Het internationale journaille verkoos de Delta tot Auto van het Jaar 1980, met een ruime voorsprong op de Opel Kadett en de Peugeot 505.

In mijn studententijd kocht ik een Lancia Delta 1300, het toen maximaal haalbare met mijn bescheiden budget. Het was een auto uit de eerste serie, met het pure eerste ontwerp en de bijzondere aluminium wielen, maar geproduceerd in de oude Fiat Lingotto fabriek waar de kwaliteitscontrole minimaal was. Met veel roest en irritante technische probleempjes heb ik de Delta na een paar jaar ingewisseld voor mijn eerste leaseauto, een betrouwbare en zuinige (maar oersaaie) Opel Kadett 1.2. Eigenlijk heb ik vanaf dat moment altijd geweten dat ik ooit weer een Delta moest hebben, ook al moest ik er uiteindelijk 34 jaar op wachten.

In 1982 introduceerde Lancia een snellere versie van de Delta, de 1600 GT. Het vermogen steeg naar 130 pk en voor het eerst kwam er met de ‘LX’ een ultraluxe uitvoering ter beschikking. In juni 1983 werd het ‘HF’ label afgestoft en verscheen, als concurrent van de Golf GTI, de HF Turbo op de markt: 130 pk, 0-100 km/h in 8,9 seconden, topsnelheid 195 km/h. Opmerkelijk was dat deze Delta niet werd uitgevoerd met een mechanische ‘Volumex’ compressor maar met een geblazen Garrett T3. In 1986 werd de motor van de HF Turbo verder onderhanden genomen en steeg het vermogen naar 140 pk.

Na een trage start begonnen de verkoopcijfers van de Delta een stijgende lijn te vertonen, helemaal nadat in 1986 een 4WD versie werd geïntroduceerd. Na het dodelijke ongeluk van Henri Toivonen in een Delta S4 tijdens de Tour de Corse, was de daaropvolgende verbanning van Group B rallyauto’s de directe aanleiding voor Lancia om snel de vierdeurs Delta 4WD te homologeren voor Group A om klaar te zijn voor het rallyseizoen van 1987. In aller haast werden er 5000 exemplaren geproduceerd en ook al snel verkocht. Het succes van de 4WD smaakte naar meer en al na 15 maanden kwam de Integrale op de markt, met een verbrede carrosserie en meer vermogen. De successen in het wereldkampioenschap rally’s straalden zeker af op de verkoop van straatauto’s en de vraag naar snelle Delta’s was in sommige landen soms groter dan het aanbod; het oude adagium ‘race on Sunday, sell on Monday’ was hier zeker van toepassing. In 1991 kwam met de introductie van de EVO (1) het vermogen op 200 pk en in 1993 werd de laatste ‘evoluzione’ ingezet, de EVO 2 met 215 pk. Eind 1993 kwam met een aantal, nu zeer gewilde, ‘limited edition’ series na 14 jaar een einde aan de productie van de Delta. Uiteindelijk heeft de Delta zeven keer het wereldkampioenschap rally’s gewonnen.

Mijn HF Turbo werd in 1991 nieuw verkocht aan Giulio Cavalli uit het plaatsje Salsomaggiore Terme, nabij Parma. De auto was nog uitgevoerd met de rechthoekige koplampen, maar had al wel de lichtmetalen wielen en het interieur van de latere serie. De metalliek bordeauxrode kleur ‘Rosso Champion’ staat goed bij de lichtmetalen wielen en het interieur, met heerlijke zetels van Recaro, is in stemmig grijs uitgevoerd; in mijn optiek veel mooier dan de vaker voorkomende blauw-grijze bekleding met gekleurde lijntjes. De uitgebreide documentatie geeft aan dat Giulio zijn Delta tot 2018 goed heeft laten onderhouden bij zijn lokale Lancia-specialist, tot het moment dat zijn dochter de auto heeft verkocht aan de mensen van Benzina Super, nabij Monza. Mede gezien mijn goede ervaring met hen bij de aanschaf van de Thema durfde ik het weer aan om de Delta ongezien aan te schaffen en over te laten komen.

Op de bewuste dag bleek dat de benzinetank dusdanig leeg was dat de Lancia er op 100 meter van het tankstation mee ophield en er ook na het voltanken die dag geen zin meer in had.

Het heeft nog even geduurd voordat ik eindelijk met de Lancia de weg op kon. Allereerst bleek het moeilijk om op korte termijn enigszins betaalbaar én betrouwbaar transport te regelen van Cernusco Lombardone naar Amersfoort. Uiteindelijk werd ik op die ene dag dat ik niet thuis was mobiel gebeld door een beperkt Franssprekende Italiaan die mij vertelde dat hij over tien minuten met de auto voor de deur zou staan. Met behulp van de buurman is de aflevering tot stand gekomen en kon ik de volgende dag constateren dat alles klopte en aanwezig was. De RDW was erg druk, dus de importkeuring kon pas na een maand plaatsvinden. Op de bewuste dag bleek dat de benzinetank dusdanig leeg was dat de Lancia er op 100 meter van het tankstation mee ophield en er ook na het voltanken die dag geen zin meer in had.

Bij Oldtimerland in Amersfoort is het euvel, veroorzaakt door benzinevervuiling, keurig opgelost en na een nieuwe afspraak met de keurmeesters van de RDW kon ik dan uiteindelijk begin juni met de Lancia, met luxe Nederlandse kentekenplaten, de weg op. De door Benzina Super uitgevoerde Italiaanse APK-keuring werd door de RDW netjes overgenomen, dus dat scheelde een extra bezoek aan de garage. De ‘maiden trip’ was een bezoek aan het circuit van Zandvoort, waar we met Octane Magazine een fotoreportage met drie bijzondere klassieke sportwagens hadden gepland.

De Delta scoort bij mij op alle fronten hoge cijfers. Het is een mooie auto om te zien, zeker in de ‘als nieuw’ staat waarin hij nog steeds verkeert. Het interieur is erg mooi en comfortabel en de Recaro stoelen zitten fantastisch. Met mijn twee meter lange lijf is de hoofdruimte wel een onderwerp dat enige aandacht behoeft, maar Frank van Ganzewinkel van MCC Sport uit Veghel heeft mij toegezegd dat hij minimaal twee centimeter ruimtewinst kan behalen door de middenbalk te verlagen. Ook gaf hij aan dat, mocht ik daar behoefte aan hebben, er met aanpassing van de turbodruk nog meer vermogen en snelheid uit het autootje is te halen. De Delta ligt stevig op de weg en de onbekrachtigde besturing is erg fijn.

In tegenstelling tot de Thema, die is voorzien van veel modernere luxe en techniek, lijkt het in de Delta eindelijk weer eens te gaan over echt autorijden. De turbocompressor fluit lekker mee bij het intrappen van het gaspedaal en de snelheidsbeleving is super. Het ontbreken van airconditioning wordt simpel opgelost door de zijramen te openen en het is ook plezierig dat er geen waarschuwende of ondersteunende signalen klinken en dat het stuur niet gaat trillen als je even over een witte streep dreigt te gaan.

Het plan om beide Lancia’s naast elkaar in bezit te houden en er veel plezier mee te beleven is inmiddels in werking getreden met een eerste grote reis met de Delta naar het Goodwood Festival of Speed. Hoewel ik door mijn zoon Tim nauwelijks de kans heb gekregen om zelf te rijden, zijn we beiden erg tevreden over de rijeigenschappen op een langere trip. Zowel op de snelweg naar Calais met een kruissnelheid van rond de 130 km/h als op de bochtige Engelse weggetjes van Folkstone binnendoor naar het hotel in Arundel voelt de hatchback licht en ‘agiel’ maar toch solide aan; zonder enig probleem. De reacties van de Engelsen op de auto is gemengd. Van directe herkenning en waardering tot vragende blikken – wat voor merk is het?

Niemand gelooft me als ik zeg dat zowel de Delta als de Thema een blijver is, maar zelf ben ik ervan overtuigd dat deze mindere goden lang in mijn bezit zullen zijn!

Inmiddels is ook het niet zo heel belangrijke, maar toch leuke Certificato d’Origine van FCA Heritage binnen.

Lees over deze Thema in een vorige Man & Machine: Een thematische verslaving

Man & Machine

Lancia Delta HF Turbo

Frank Goedhart

Dit artikel verscheen ook in Octane Magazine 059: Bestel deze papieren editie in onze webshop.

 

 

 

 


Tags: , , , , , , ,



Frank Goedhart
Frank's interesse in klassieke auto's en autosport komt ruimschoots aan bod: samen met lezers zorgt hij voor nieuws op Instagram, Facebook, LinkedIn en de website van Octane.




Vorig bericht

Classic Grand Prix Assen

Volgend bericht

Autolook Week Torino 2022





Bezoekers lazen ook


Meer historie

Classic Grand Prix Assen

Een spectaculair nieuw evenement op het TT Circuit Assen: een Classic Grand Prix waar zowel legendarische raceauto’s als motorfietsen...

30 August 2022