Laatste nieuws

Een autoruit, wie had gedacht dat daar zoveel drama achter verscholen kon gaan?

Alle columns / Matthijs van Dijk / 16 juli 2020

We zijn volledig afhankelijk van voedsel- en energievoorziening, vuilnisophaaldiensten, logistiek, handhaving en zorg. Dat is de laatste maanden weer duidelijk geworden. In deze bizarre tijden zijn we de werknemers in deze sectoren ‘mensen met cruciale beroepen’ gaan noemen. Bizarre tijden? De olieprijs werd negatief, je kreeg geld toe bij een vat ruwe olie. In Nederland leverden de windparken door de harde wind veel meer elektriciteit dan normaal. Er was alleen te weinig afname, waardoor de prijs ook negatief werd. Het tot de verbeelding sprekende icoon voor trans-Atlantisch reizen, de Boeing 747 (waarmee Boeing nog een gevierd vliegtuigbouwer was), maakte na 49 jaar trouwe dienst zijn laatste vlucht voor KLM en landde voor de laatste keer, bijna anoniem, op een leeg Schiphol. Hoe symbolisch is dat? F1-teams werden ingezet om beademingsapparatuur te ontwikkelen. In-de-vrije-markt-gelovende-regeringen hebben tot gigantische steunmaatregelen voor het bedrijfsleven besloten. In Las Vegas werden de lege parkeerplaatsen bij de casino’s gebruikt om daklozen op anderhalve meter afstand van elkaar de nacht te laten doorbrengen. De staat Georgia in de USA presenteerde zijn cijfers over Covid-19 besmettingen ‘creatief’ in een grafiek – ‘the graph seems to bend both time and place to achieve a clean descending-staircase effect- en kon zo de lock-down maatregelen versoepelen.

Het schijnbaar goede nieuws: De CO2 uitstoot van de hele wereld was in het begin van april dit jaar 17% lager dan vorig jaar. China ‘dipte’ een maand daarvoor: 7 % minder. Juich niet te vroeg: China liet begin mei alweer bijna ‘normale cijfers’ zien. Het juichen werd ons helemaal ontnomen na het zien van de fel bekritiseerde, Tesla bashing documentaire Planet of the Humans, van activist en producent Michael Moore. Hij probeert je uit de droom te helpen van milieubewegingen als 350.org over de energietransitie. Groene activisten gaan andere groene activisten te lijf. De aanval? Op de niet-realistische doelen waarvoor 350.org strijdt: groene energie kan nooit het enig alternatief zijn voor onze totale energiebehoefte (denk ook aan productie). De documentaire waarschuwt dat de energietransitie daardoor een loze belofte is, zeker als we niet ook onze houding en gedrag in relatie tot de wereld om ons heen drastisch veranderen. Een cruciaal maatschappelijk onderwerp.

De niet-crucialen onder ons onderhandelen over het cruciale tot op het bot door, voor een minimale prijs

Maar toch ik ga door naar een andere documentaire: American Factory. Hij vertelt het verhaal van de renaissance van een in 2008 gesloten General Motors assemblagefabriek in Ohio. Een Chinese producent van autoruiten kocht hem in 2014. Een renaissance die door de inbreng van Chinese kennis en ervaring nieuwe kansen bood aan de ontslagen werknemers van weleer. Zelfs als ze minder dan de helft verdienden van het salaris van toen. Een renaissance die ging over het conflict tussen de Amerikaanse en Chinese cultuur, tussen de verworvenheden van de Amerikaanse en Chinese werknemer. De één had een Harley op zijn farm, de ander zag zijn vrouw en kinderen een paar keer per jaar thuis in China en woonde in een klein appartementje. Het conflict tussen het Amerikaanse personeel (samen met de United Auto Workers Union die een voet tussen de deur probeerde te krijgen vanwege gevaarlijke arbeidsomstandigheden en uitbuiting) en het (bijna) militaristische Chinese bewind. En over het conflict tussen de complexiteit van de productie van een (zo kwetsbare) autoruit en de economische waarde ervan. Het bereiken van Economy of Scale was geen sinecure. De fabriek maakte de eerste jaren na de ‘doorstart’ alleen maar verlies. Toen Amerikanen vervangen werden door robots leek het productieproces eindelijk onder controle.

Een autoruit, wie had gedacht dat daar zoveel drama achter verscholen kon gaan? Wie denkt daar nu over na? Je kijkt daar doorheen. Je merkt niet eens meer hoe belangrijk hij is om je te beschermen tegen weer en wind. Maar het is een cruciaal onderdeel van je auto. Net als een zuiger in mijn zescilinder. Of de rotor in een elektromotor van Tesla. De schijfrem. Een tandwiel in mijn versnellingsbak – hoeveel kennis gaat er niet verscholen achter evolvente vertandingen? De homokineet. Een kogellager. Elke keer als ik zo’n ding in mijn hand heb, vind ik het een klein wonder. Zeker als je beseft dat het maar een paar euro kost. Er zijn eindeloos veel onderdelen in een auto die cruciaal zijn maar voor de bestuurder en buitenwereld onzichtbaar. Totdat zo’n onderdeel het begeeft en je niet meer verder kunt – ‘verdomme’. Je beseft pas dat ze er zijn als ze ermee ophouden. die De cruciale onderdelen zijn, zogenaamde, dissatisfiers. Want als je auto het doet, geniet je niet van de aanwezigheid van de homokineet maar ervaar je je dure multimedia-systeem, het geknars van je lederen bekleding bij het verzitten, de stoelmassage, het aanzien van de ander door je, als optie aangeschafte, 21’- inch wielen en door ‘hulp van buitenaf’ als ABS of adaptive cruise control (ACC). Allemaal niet echt cruciaal. Als het ermee ophoudt kom ik nog steeds thuis. In onze huidige samenleving hebben we daarvoor echter wel veel meer geld over. We betalen ‘meer’ voor schaarse zaken die comfort, plezier en controle bieden. Ook voor mij, in mijn beroep. Ik voel mijzelf soms als de radar van de ACC. Een nieuwe autoruit mag daarentegen niks kosten. De ‘niet-crucialen’ onder ons ‘onderhandelen’ over het cruciale door tot op het bot, voor een minimale prijs. We betalen daardoor minimaal aan de vuilnismannen (en -vrouwen), verplegers, vrachtwagenchauffeurs, vakkenvullers. Hoe onrechtvaardig is dat? Maar het kan nog onrechtvaardiger. Voor mij behoren kunstenaars (en hun Umfelt) tot de cruciale beroepen. Ze leveren nog schaarste ook, verlichtende schaarste. Voor de samenleving zijn ze vleesch noch visch. Kunstenaars betalen we daarom gewoon niet.

MATTHIJS VAN DIJK
Matthijs van Dijk is professor Mobility Design aan de TU Delft, professor Strategic Design aan de NTNU in Noorwegen en is directeur van het consultancybureau Reframing Studio in Amsterdam, zusterbedrijf van Gran Studio in Turijn. Hij heeft ondermeer een Rover P6 en een 3500 Vitesse, een Alpine Renault A310 V6 en een Voxan Café Racer.


Tags:



redactie Octane
Octane is een licentie van de gelijknamige Britse titel, maar streeft naar zo veel mogelijk eigen inhoud, met Nederlandse en Belgische liefhebbers en hun auto’s in de hoofdrol. Van de redactie maken deel uit Wil van Lierop (eindredactie), Carl de Vaal (art-director) en Ton Roks (hoofdredacteur).




Vorig bericht

Als je eerst Opels gaat verkopen en daarna de markt openbreekt voor Japanners, maak je geen vrienden  

Volgend bericht

Remmen met die Blowers!




Meer historie

Als je eerst Opels gaat verkopen en daarna de markt openbreekt voor Japanners, maak je geen vrienden  

Onlangs las ik de autobiografie van Romano Artioli. Kent u hem nog, de man die het merk Bugatti nieuw leven inblies, en passant...

16 July 2020