Laatste nieuws

Een Thematische verslaving

Octane Auto's / Reportages / 13 maart 2021

De vaak gehoorde stelling dat Italianen niet goed in staat zijn om – succesvol – grotere auto’s te bouwen wordt mijns inziens pas voor het eerst weerlegd met de introductie van de Lancia Thema in 1984.

Italiaanse automerken zijn altijd zeer succesvol geweest in het slim ontwerpen van praktische stadsautootjes en de ontwerphuizen uit Italië hebben een bewezen staat van dienst als het gaat om het afleveren van iconische ontwerpen voor de mooiste sportwagens en raceauto’s. Maar op het gebied van grote, zakelijke sedans, hebben de Italianen nooit goed kunnen aanhaken bij het succes van BMW, Mercedes, Volvo en Audi. Met de Thema, een van de vier leden van de Tipo-4 familie, bracht Lancia voor het eerst een strakke en koel zakelijke auto op de markt, met als resultaat een voor Lancia ongekend succes. Van de introductie in 1984 tot het einde van de productie in 1994 zijn er 357.000 stuks verkocht; veel meer dan de Gamma en ook meer dan de Kappa die erop volgde (117.000 stuks). Volgens mij heeft de Thema in productieaantallen ook de 164, Saab 9000 en Croma achter zich gelaten.

De Thema kwam voort uit een behoefte naar een opvolger voor de Beta en Gamma serie. Dankzij de goede relatie met Saab ontstond het idee om techniek en platform te delen, een samenwerking waar in een later stadium Fiat en ook Alfa Romeo zich bij aansloten. Het succes van de Thema is naar mijn mening te verklaren door de conservatieve maar stijlvolle uitstraling, de keuze voor eerder bewezen techniek en daaruit volgende betrouwbaarheid en de combinatie van reiscomfort met een zekere dosis sportiviteit.

Het ontwerp is van de hand van Giorgetto Giugiaro, die daarvoor al de Delta (Auto van het Jaar 1980) en Prisma had getekend en ook de Saab 9000 en Fiat Croma ontworpen heeft. Mijn eerste kennismaking met de Thema vond plaats in 1986 toen de directeur van Eurocamp, het bedrijf waar ik een bijbaan naast mijn studie had, zijn Saab 900 Turbo inruilde voor een splinternieuwe, donkerblauwe (Blue Lord) Lancia Thema i.e. Turbo. Vanaf dat begin heb ik het een stijlvolle, ingetogen auto gevonden, die – voor die tijd – stevige prestaties combineerde met veel luxe en comfort. De topsnelheid bedroeg 218 km/h en de acceleratie van 0 – 100 km/h, met een groot turbogat, duurde 7,2 seconden. Veel verticale lijnen, de grootste koplampen ter wereld en eindelijk een klassieke sedan in plaats van de in mijn ogen vreemde voorgangers Gamma en Beta. Omdat mijn studentenbudget verre van toereikend was moest ik mijn enthousiasme voor het model en het merk beteugelen, maar een jaar later heb ik wel mijn Renault 5 GTL ingeruild voor een eerste serie Lancia Delta 1300.

Mijn eerste Thema heb ik gekocht in 2011 van een handelaar in het tuinbouwgebied rond Rotterdam. Hij had de auto van de eerste eigenaar in Zwitserland gekocht (Autodelta Zürich sticker op de achterruit) en toen hij het doek van de auto afhaalde zag ik een erg mooie, diep donkerblauwe Thema 2.0 i.e. Automaat uit 1986, met stijlvol lichtbruin interieur met stoffen van Ermenegildo Zegna. Geen Turbo helaas en ook de automaat was natuurlijk een ouderwetse drietrapsbak die voor een stoplicht het nodige lawaai maakte. Met die Thema heb ik vanaf het begin wel veel ellende gekend, want naast herhaalde storingslampjes die wel of niet terecht aanfloepten, stonk de motor na een eindje rijden naar verbrande olie wat werd teruggeleid naar een lekke pakking of een scheur in het onderblok of een andere oorzaak.

Nadat twee specialisten zich erover gebogen hadden en het motorblok zelfs vervangen werd leek het euvel verholpen, maar er waren nog altijd wel genoeg andere storingen die zich aandienden. Een mooie auto om te zien – in 2013 zelfs verkozen tot ‘Mooiste Thema van Nederland’ -, maar minder fijn in gebruik en ook een aanslag op mijn reparatiebudget. Dat, en de aanschaf van een Thema 8.32, was de reden om er twee jaar later afscheid van te nemen, hoewel toch met een beetje pijn in het hart. Een paar maanden geleden kreeg ik een berichtje via Facebook van een zekere Peter de Goede, die mijn eerste Thema nu in bezit blijkt te hebben. De auto ziet er nog steeds heel mooi uit en Peter heeft alle vaardigheden in huis om er goed gebruik van te kunnen maken.

‘De mooiste Thema van Nederland, 2013’

Gedreven door het gebrek aan vermogen van de 2.0 Automaat, ging ik op zoek naar een Thema i.e. Turbo. Totdat een goede vriend mij erop wees dat als ik dan toch op zoek was naar een hoger prestatieniveau, de topversie een overweging waard was. Daarmee doelde hij op een 8.32, met de prachtige Ferrari V8 motor in het vooronder. Over kwetsbare techniek hoefde ik me volgens kenners geen zorgen te maken, want de motor was van bewezen betrouwbaarheid en bovendien was het vermogen en sportieve nervositeit gereduceerd. De 8.32 krijgt wel eens het verwijt dat de V8 eerder Amerikaans dan Italiaans is.

Met de 8.32 bevestigde Lancia dat het gedurende de levenscyclus voortdurend met de doorontwikkeling van de Thema bezig bleef. Al in het tweede jaar na introductie werd de standaard 2,0-liter Lampredi motor voorzien van contra-balansassen om, met succes, het geluids- en trillingsniveau terug te brengen. De V6-uitvoering die oorspronkelijk werd geleverd met de ingekochte PRV-motor, kreeg in de derde serie de beroemde en verfijndere V6 Busso van Alfa Romeo. De Thema TD (Turbo-Diesel) was een korte tijd de snelste productie dieselauto en de ultieme ‘upgrade’ was het in het vooronder lepelen van de V8 motor van Ferrari. Hiermee werd de Thema, na de Stratos, de tweede Lancia met een Ferrari aandrijving. Oorspronkelijk zou de auto de naam Thema Ferrari krijgen, maar het schijnt dat Enzo daar persoonlijk een stokje voor heeft gestoken. Het werd dus Otto Trente Due.

Mijn 8.32 vond ik in Barneveld, in een verzameling waar de auto tussen een paar Ferrari’s en BMW’s E30 M3 een duidelijk buitenbeentje was. De Lancia was nieuw als directieauto van Lanim, de toenmalige Lancia-importeur, ingezet. De koop was snel gesloten en met een glimlach van oor tot oor reed ik naar huis in mijn metalliek rode Thema 8.32, genietend van het lichtbruine Poltrona Frau interieur, het uitzicht op een wortelnoten/lederen dashboard en van de diepe V8-grom uit het vooronder.

Het leven was goed en zelfs de achtervleugel die door kennissen als ‘fout’ werd betiteld vond ik prachtig. De 2.997 cm3 V8 was teruggebracht van 240 pk tot 215 pk waarmee de auto in 6,8 seconden naar de 100 km/h snelde om uiteindelijk een topsnelheid van 240 km/h te bereiken. In vergelijking met mijn vorige Thema was deze auto veel sneller en krachtiger, maar voelde ook wat ‘zwaarlijvig’ aan, vooral door de relatief zware motor in de neus van de auto. Ook deze Thema kende veel elektronische problemen en toen op een ritje naar de Lancia clubmeeting in Woudenberg opeens alle koelvloeistof verdwenen was, vond ik het na een tweetal jaar genieten opnieuw tijd voor een rationeel afscheid. Maar wat een mooie auto was het!

Na een kortstondige relatie met een mooie donkerblauwe Range Rover (L322) V8 Vogue en een Alfa Romeo 164 Super V6, kroop mijn bloed toch weer waar het niet gaan kon en speelde mijn seriële verslaving (een term die Ton Roks hanteert als het over zijn Alfa Romeo Giulia’s gaat) weer op. Het wederom willen kopen van een Thema kwam puur en alleen voort uit het op Autoscout24 vinden van een heel mooi exemplaar. In Italië, in het dorpje Cernusco Lombardone dichtbij Monza, werd door BenzinaSuper een donkergroene (Verde York) Lancia Thema LX Turbo 16V uit 1994 aangeboden.

Het topmodel uit de derde serie, dat indertijd nieuw in de prijslijst stond voor 126.000 Nederlandse guldens. Het lichtbruine interieur van mijn 8.32 heb ik eigenlijk altijd lelijk gevonden en deze LX-uitvoering bood hetzelfde luxe, met leer overladen interieur, maar dan in prachtig zwart leder! De tweede serie Thema had een moderner uiterlijk gekregen met lagere koplampen en de derde serie heeft ten opzichte van de Seria 2 ook gewijzigde voor- en achterbumpers, verstralers onder de bumper, een gladde achterklep en goudkleurige chromen details. Hoewel de wielen met 15” nog steeds klein zijn, ziet de derde serie er ‘dikker’ en moderner uit dan zijn voorgangers.

Contact met Giacomo leidde tot nog meer foto’s en nadat een mij bevriende Italiaan na lokaal onderzoek bevestigde dat het allemaal vertrouwd en goed leek, heb ik op afstand tot de koop besloten. Giacomo en zijn vader zijn zeer ervaren in het restaureren van Lancia’s en hebben een kleine verzameling auto’s die ze nu onder de naam BenzinaSuper te koop aanbieden. Naast mijn Thema staat er ook een hele mooie Delta HF Turbo te koop en de verleiding was groot om ook die aan te schaffen. Met alle medewerking en heldere communicatie heeft Giacomo de Thema klaargemaakt voor export en ook het verzekerde transport naar Nederland geregeld. Een paar weken later was mijn opwinding en opluchting groot toen ik een grote autotruck de straat in zag rijden, met aan boord een Bentley, een Dodge RAM en de diepgroene Thema!

Met een eendagskenteken ben ik naar de RDW in Nieuwegein gereden voor keuring en toelating, gevolgd door het ophalen van nieuwe kentekenplaten bij Brezan en een APK-keuring bij een voor mij vertrouwd adres, Oldtimerland in Amersfoort. Het is nog te vroeg om conclusies voor de langere termijn te trekken, maar dit is voor mij de ultieme Lancia Thema; alles klopt aan deze auto. De motor is de laatste evolutie van de ‘twin-cam’ 16V turbo die ook in de Delta Integrale is gemonteerd; 205 pk met een acceleratie van 0 – 100 km/h in 7 seconden en een top van 230 km/h. Toen deze Thema werd geïntroduceerd verviel voor Lancia de noodzaak om de 8.32 in het programma te houden. De LX is niet sneller dan de 8.32 maar voelt wel veel lichter, sneller en behendiger.

Hij heeft 108.000 km op de teller staan en is geheel en professioneel overgespoten in de oorspronkelijke Verde York kleur, een kleur die ook als optie op de Delta Integrale Evo 2 te bestellen was. De enige aanpassing is het vervangen van de verstelbare hydraulische achterdempers voor traditionele exemplaren. Zelfs de radio met Clarion CD-wisselaar is origineel en voorzien van het Lancia-merkteken.

De Thema wordt nu ingezet als ‘auto-van-de-zaak’ voor klantbezoek en auto-gerelateerde Octane Magazine bezoeken en -evenementen. De afgelopen weken is het vertrouwen opgebouwd door er steeds grotere afstanden mee af te leggen, met als laatste wapenfeit een probleemloze en comfortabele rit naar MCC Sport in Veghel. Zodra de omstandigheden het weer toelaten wordt het hoog tijd om deze Thema de grens over te sturen, richting Turijn, om over Alpenpassen en Autostrada’s de geboorteregio te bezoeken. Een blijvertje dit keer?

Frank Goedhart (frankgoedhart@octanemagazine.nl)

Thematische verslaving, getekend door Rob Oudshoorn:

1e Lancia Thema, door Lex van Elten

Een tip voor iedereen die een klassieke Alfa Romeo, Fiat, Lancia of Abarth heeft: Op de website van FCA-Heritage kan een ‘Certificate of Origin’ aangevraagd worden. Het vergt geduld en invullen van complexe formulieren, maar het certificaat van mijn Thema is binnen! 

 

 

 

 


Tags: , , , , , , , , , ,



Frank Goedhart
Frank's interesse in klassieke auto's en autosport komt ruimschoots aan bod: samen met lezers zorgt hij voor nieuws op Instagram, Facebook, LinkedIn en de website van Octane.




Vorig bericht

Vader een Biturbo, zoon een Alfa

Volgend bericht

Jeetje, de Morris J komt terug





Bezoekers lazen ook


Meer historie

Vader een Biturbo, zoon een Alfa

Pascal Blondeel heeft zijn oog laten vallen op een Maserati Biturbo, zijn zoon Arthur ging voor een klassieke Alfa Romeo...

12 March 2021