Laatste nieuws

Het tragische einde van auto en coureur

Reportages / 12 juli 2021

Na het spenderen van een paar uurtjes op Youtube voor het bekijken van oude rallyfilmpjes kijk ik met hernieuwde belangstelling naar de Lancia Delta S4, #215 van Autoart in de vitrine. De in Martinikleuren gestoken Groep B rallyauto van Henri Toivonen en Sergio Cresto. Vervolgens verfrissen de Lancia boeken in de kast mijn geheugen over het tragische einde van deze auto en coureur.

In 1983 won Lancia met de Rally037 nog de belangrijke constructeurstitel in het wereldkampioenschap rally. Toch bestond er geen enkele twijfel dat er snel een antwoord moest worden gevonden op de aanstormende vierwiel-aangedreven Quattro’s van Audi. Maximaal gebruik makend van de losse regels van de Group-B klasse, ontwikkelden de technici van Lancia en Abarth in twee jaar tijd de ultieme rallyauto: De Lancia Delta S4. Het officiële debuut vond plaats in de Britse RAC Rally in November 1985, de ultieme test voor de Lancia voordat het echte seizoen zou aanvangen. Markku Alen wist 28 klassementsproeven te winnen om uiteindelijk als tweede te eindigen. Het was Henri Toivonen die, samen met navigator Wilson, de overwinning claimde. Op dat moment was duidelijk dat Lancia een winnende auto had ontwikkeld.

De 1986 Rallye Monte-Carlo was de start van wat het meest controversiële rally seizoen ooit zou worden.  Lancia was er klaar voor. De Delta S4 was een technologisch monster met, natuurlijk, vierwielaandrijving. Aangedreven door een 1,8 liter, viercilinder “supercharged” motor, voorzien van een KKK-turbo met twee intercoolers en een mechanische Volumex compressor, resulterend in een vermogen van 480 pk bij 5.000 tpm. De geheel nieuwe motor werd ontwikkeld door Claudio Lombardi, een naam die garant stond voor goed presterende en vooral betrouwbare motoren. Lancia kwam met drie auto’s aan de start: Toivonen/Cresto, Alen/Kivimaki, Biasion/Siviero.

Ook Henri Toivonen was er klaar voor. Waar zijn overwinning in de RAC rally nog toegeschreven kon worden aan een rijdersfout van Markku, wist hij nu zeker dat hij kom nog overtuigender zou kunnen winnen. Met een flinke dosis, wellicht zelfs een overdosis, zelfvertrouwen in wat hij met de S4 kon doen. Biasion zou later zeggen: “Henri was the one who best interpreted the characteristics of the S4”. Ari Vatanen vergeleek het rijden met een Group-B auto met gevaarlijk dansen over het asfalt.

De eerste dag maakte Toivonen meteen duidelijk wat zijn bedoeling was. Waar Biasion in de eerste special stage de snelste tijd had neergezet, nam Toivonen vanaf dan de leiding. Hij dicteerde het tempo en op de slotproef van de eerste dag heeft hij de concurrentie op ruim een halve minuut achterstand gereden. De tweede dag was het alsof alles voor niets was geweest, toen op een verbindingsroute tussen twee klassementsproeven, Toivonen frontaal op een tegemoetkomende auto botste. De Delta werd zwaar beschadigd en kon niet verder rijden. Het Lancia serviceteam was echter in staat om de wielophanging, radiatoren en motorkap op tijd te vervangen. Verder service vond Toivonen overbodig en dat bleek een juiste keuze te zijn omdat hij die tijd gebruikte om de eerste plaats terug te pakken van Timo Salonen in de Peugeot. Henri heeft dan met een voorsprong van meer dan 4 minuten op de Peugeot de rally gewonnen. De beide andere Delta’s zijn uitvallen. Voor Toivonen had de overwinning nog extra glans omdat het precies 20 jaar geleden was dat zijn vader, Pauli, de Rallye Monte Carlo had gewonnen.

Als favoriet voor de wereldtitel kwam Toivonen in de rally van Zweden aan de start. De strijd ontwikkelde zich tussen de Peugeot van Salonen en de twee sneeuwspecialisten van Lancia, Toivonen en Alen. Aan het einde van de eerste dag ging Toivonen ruimschoots aan de leiding, maar op de tweede dag had een gebroken inlaatklep hem gedwongen om op te geven. Markku Alen werd nog wel tweede achter Juha Kankunen, maar beide Lancia rijders klaagden over het zenuwachtige weggedrag van de S4 op de gladde ondergrond. De rally van Portugal was goed begonnen voor de drie Lancia’s totdat het nieuws bekend werd dat de  Ford RS200 van de Portugees Santos het publiek in was gecrasht. Tientallen gewonden en drie dodelijke slachtoffers onder de toeschouwers waren voor de rijders van de topteams aanleiding om de strijd direct te staken.

Cesare Fiorio (beeld FCA Heritage)

Lancia had al besloten om de Delta S4 niet in te schrijven voor de Safari rally, waardoor de eerstvolgende WK rally voor Toivonen de Tour de Corse werd. Hij voelde zich echter niet goed, en klaagde over het weggedrag van de auto, maar uiteindelijk besloot hij toch van start te gaan. Het grote vermogen van de Delta bleek moeilijk te beheersen op de smalle bochtige asfaltwegen van Corsica. Op 2 Mei 1986, rond drie uur ’s middags raakte de auto van Henri Toivonen en Sergio Cresto op de 18e klassementsproef tussen Corte en Taverna van de weg, waarna de Delta in het ravijn volledig is uitgebrand. Beide deelnemers kwamen tragisch om het leven.

Een klein monument voor Toivoinen op Corsica.

Cesare Fiorio heeft daarna direct de andere twee Delta’s teruggetrokken uit de rally. Enkele uren later volgde een persconferentie van FIA-president Jean Marie Balestre waarin hij het einde van Group B aankondigde. Audi besloot zich terug te trekken uit het kampioenschap, terwijl Lancia de rest van het seizoen wel heeft uitgereden met drie Delta’s. Markku Alen werd wereldkampioen maar na een politiek geschil was het Kankkunen die kampioen werd van het bizarre rally jaar 1986. De Delta S4 heeft nog wel succes gehad op Europees niveau, waar het duo Tabaton-Tedeschini het kampioenschap op hun naam schreven. Spectaculairder zou het wereldkampioenschap rally niet meer worden. Dankzij technologische hoogstandjes als de Audi Quattro, de Peugeot 205-T16, de Ford RS200, de Citroen BX 4TC, de MG Metro 6R4 en dankzij de ultieme Group-B auto, de Lancia Delta S4.

Bij historische rally’s en evenementen is de S4 nog steeds imposant

 

 

 

 


Tags: , , , , , , , ,



Frank Goedhart
Frank's interesse in klassieke auto's en autosport komt ruimschoots aan bod: samen met lezers zorgt hij voor nieuws op Instagram, Facebook, LinkedIn en de website van Octane.




Vorig bericht

Een trol uit Zweden

Volgend bericht

Mille Miglia 2021: sfeer als vanouds





Bezoekers lazen ook


Meer historie

Een trol uit Zweden

Op zoek naar een bijzondere Saab vond Hendrik-Jan Brands in Zwitserland zijn Zweedse wolf in schaapskleren: een 9-5 Troll...

9 July 2021