Laatste nieuws

In de beperking toont zich de verzamelaar

Reportages / 1 januari 2021

Mijn eerste modelauto, afgezien van de autootjes die mijn jeugd overleefd hebben, heb ik in 1986 van een goede vriend voor mijn verjaardag gekregen. Het is een Ferrari Testarossa, schaal 1:18 van Bburago. Terugkijkend is die auto de aftrap gebleken voor een rustig opgebouwde verzameling.

Voor mij is het verzamelen van modelauto’s iets dat met enig beleid moet gebeuren om het plezier van wensen en zoeken erin te houden. In de jaren na die eerste auto ben ik begonnen met het verzamelen, onder een strak thema: Racing Lancia’s. In de jaren tachtig waren er nog niet veel modellen van Lancia te vinden en dat maakte het verzamelen van de rally- en raceuitvoeringen van de Delta, Montecarlo, Stratos en Fulvia’s alleen maar leuker. Modelauto’s kocht ik in die tijd bij Autoland aan ‘De Gijsbrecht’ in Hilversum, bij Top1 Toys in Barneveld en jaarlijks op de Autosalon van de Bijenkorf.

Vandaag de dag is het aanbod modelauto’s van Lancia en andere merken geëxplodeerd en is het meer een kwestie geworden van kiezen in plaats van zoeken. De komst van nieuwe merken zoals Neo, Ottomobiles, Laudo Racing, CMC en anderen hebben niet alleen voor veel meer aanbod gezorgd maar ook voor oplopende prijzen. Dat geldt zeker voor de gelimiteerde series die deels worden opgekocht om ze een jaar later voor hogere bedragen aan te bieden.

Mijn verzameling Lancia’s bevat inmiddels meer dan alleen maar race- en rally-auto’s. In 1:43 heb ik de geschiedenis van de straatauto’s van het merk bijna compleet. Leuke auto’s in de collectie zijn de Michele Alboretto LC1 van het merk LeMans43 in schaal 1:43, de veelkleurige serie Beta Montecarlo Turbo’s van Best, Spark en Bburago en de 1:18 modellen van de sportieve Lancia iconen: een Totip Rally 037 van Kyosho, een Lancia Fulvia Fanalone van Autoart, een Alitalia Lancia Stratos van Solido, een Delta Integrale HF van SunStar, de Beta MonteCarlo Turbo van Spark en een hele mooie Delta S4 van (serienummer 1007) van Autoart, de auto waarin Henri Toivonen tragisch aan zijn eind is gekomen. De Martini LC2 van Spark staat nog op het wensenlijstje.

Waar ik vroeger 40 euro een excessieve uitgave vond voor een modelauto, ben ik nu wel in staat om af en toe meer dan 200 euro aan een model uit te geven. De Lancia Thema 8.32 van TopMarques is een duurdere aankoop, maar was ‘noodzakelijk’ omdat ik die auto precies in die kleur als ‘echte’ auto heb gehad. Dat verklaart ook het tiental Lancia Thema’s dat ik in 1:43 in de vitrine heb staan.

Het hoeft niet altijd veel geld te kosten. Zo beleef ik veel plezier aan de 13 stuks nieuwe Delta van Mondo Motors in 1:43, in diverse kleuren. En de 1:24 Delta’s van Bburago zijn ook erg leuk. Net toen ik dacht dat het wel mooi geweest was met Lancia’s, kwam het nieuwe Franse merk Laudo Racing met mooie 1:18 modellen van de Beta Montecarlo en de Delta HF Turbo op de markt. Onweerstaanbaar, dus gekocht. De ‘rally-sets’ van OttoMobile en Laudo, bestaande uit een Fiat Ducato servicebus met aanhanger met daarop een Delta S4, zijn ook erg mooi. Dat komt ook door de bestickering uit die tijd van Alitalia en Martini Racing. Commercieel gezien knap hoe die merken steeds weer met nieuwe ideeën de vraag zijn blijven prikkelen.

Marx Toys Siren Fire Chief (16″)

Toen ik via mijn vader een grote Siren Fire Chief 16” pressed steel auto van Marx Toys uit 1933 in mijn bezit kreeg, een verloren gewaande auto uit 1933 waar we bij onze oma vroeger heel veel mee gespeeld hadden en die op miraculeuze manier weer in de familie terugkwam, kwam ik op het idee om een sentimenteel verzamelingetje op te bouwen. Autootjes die ik nog van vroeger had, aangevuld met modellen die ik niet meer had, maar die vroeger wel in mijn speelgoedverzameling voorkwamen.

Een Dinky Toy Coles hijskraan, een grote Hi-Way kiepauto van Tri-Ang, een 1:43 Corgi Toys Ford Cortina GXL in brons met zwart vinyl dak en een DAF vrachtwagen van Lion Toys (met Lips reclame, het bedrijf waar mijn opa werkte) zijn authentieke overblijfselen. De Batmobile, de Lion Toys DAF Remia vrachtauto, de Dinky Toys BP Unic tankwagen, meerdere Ford’s en zelfs de TEE-locomotief van Fleischmann en een grote antieke locomotief van Märklin heb ik via Marktplaats of E-bay ‘teruggekocht’. Volgens mij ben ik op sentimenteel gebied inmiddels wel compleet.

Als liefhebber van de iconische Land Rover Defender, met de frustratie dat ik er met mijn twee meters lengte zelf niet in kan rijden, heeft de verzameling een derde poot gekregen: Defenders. Goedkope modellen in 1:43 van Canamera, ook niet heel dure 1:18 Defenders van Universal Hobbies en een leuke 1:24 serie van Bburago maken het tot een interessante verzameling. De Range Rover L322 van ERTL is een kopie van de auto die ik zelf reed en bij de Britse reddingsdienst RNLI heb ik een leuke stalen Defender met reddingsboot kunnen kopen in schaal 1:87.

Topstuk is misschien wel de New Defender van Lego Technic, een echte mastodont die me veel plezierige assemblage uren heeft bezorgd. De Lego VW Bus, de Mini en de London Roadmaster dubbeldekker waren al eerder in bezit gekomen, de Fiat 500 heb ik onlangs cadeau gekregen heb van mijn dochter. De kleine Audi Quattro S1 is ook erg leuk. Op Instagram maakt de Engelse fotograaf Dominic Fraser met die Lego Audi mooie rallyscene-foto’s (@_fraser73).

De gezinshistorie in Renaults was de aanleiding om tijdens een zomervakantie in het Franse Autun in een modelautowinkeltje een bordeauxrode R16 van Norev op de kop te tikken, in 1:43. Er volgden een R5 en een R4 en daarmee was het de derde Renault en dus een nieuwe verzameling, volgens het Engelse gezegde (of waarschuwing) ‘three is a collection’. De serie Renaults 5 en 16 in 1:18 zijn daar in de loop van de jaren bijgekomen, van Universal Hobbies, Norev en Solido, een mooie Espace, Renault 16 TX, Renault 5 Cabrio, GT Turbo en Renault 5 Alpine Turbo van Ottomobiles. Het is aanlokkelijk om ook nog de Avantime, Clio Williams, Renault 14 en 18 Turbo te kopen, maar 1:18 neemt veel ruimte in beslag en dan zou die deelcollectie misschien wat te veel en te breed uit de hand kunnen lopen.

Met de titel ‘te mooi om mee te spelen’ stond een jaar of tien geleden in de VT Wonen een artikeltje over de ArcheToys van Floris Hovers. Floris is een productontwerper, afgestudeerd aan de Design Academy in Eindhoven, die van stalen kokerprofielen en loopwieltjes uit Ikea-kasten een kleine serie autootjes ontworpen heeft die direct herkenbaar zijn. Na een bezoek aan zijn werkplaats kreeg ik een van de eerste modellen mee en ontstond er een leuk contact met hem wat aanleiding was tot het aanschaffen van de Yellow Cab, de London Taxi en het iconische Dudok Esso tankstation. Inmiddels is de gehele ArcheToys vloot opgenomen in de collectie van het Italiaanse designbedrijf Magis. Ook zijn CarTon autootjes en de latere DuoTone serie die hij via Ikonic Toys verkoopt zijn origineel en mooi.

Er bleken meer productontwerpers te zijn die een zijstapje maakten richting modelauto’s. Op Instagram kwam ik de prachtige Land Rover (die geen Land Rover mag heten) tegen van Maarten Olden, gemaakt uit twee stalen delen die gezet en gestanst zijn en perfect in elkaar passen. In zijn studio in Amsterdam-Noord mocht ik er een kopen en hebben we verder gesproken over een stoere stalen pick-up truck in grotere schaal.

Andere ‘design-auto’s’ in mijn verzameling zijn de ‘Bonnie’ van Playforever in mooi racing green en het rode Fiat-monster van Playsam uit Zweden. Ook de houten racebaan uit een stuk van Jeroen van Veluw vind ik simpel en prachtig. Het merk Candylab uit Brooklyn (NY), van ontwerper Vlad Dragusin, maakt uit hout aansprekende pick-up trucks, food trucks, campers en raceauto’s. Het mooie ontwerp en de slimme marketing hebben mij tot een gewillig slachtoffer gemaakt.

Het model van de vrachtwagen waarmee The New York Times vroeger werd bezorgd is mijn favoriet en de verpakking met bijgeleverde kaartjes en uitleg maken het helemaal af. De tekeningen die Lex van Elten heeft gemaakt van onze vroegere Renault 16 en mijn vorige Lancia Thema zijn een mooie aanvulling op de modelauto’s.

De grootste bedreiging voor het echt uit de hand lopen van de verzameling zijn de zogenaamde ‘uitzonderingen’; modellen die gekocht worden omdat ze gewoon erg mooi zijn of omdat ze een speciaal sentiment vertegenwoordigen. Voorbeelden: de Ferrari 312 T2 van Niki Lauda, een gipsmodel van de auto van Guust Flater (Gaston Lagaffe), de DAF Truck van Van Maanen Transport die mijn zoontje kreeg tijdens een ochtend meerijden, de DAF Truck van FlexiForce, een grote stalen ‘step-van’ van UPS in de mooie ‘Pullman Brown’ kleurstelling, de NASCAR Chevrolet van Liftmaster, de ‘Transports Benjamin Vaillant Marseille’ vrachtwagen uit de stripboekenserie.

En de twee Jeep pick-up trucks van Tonka. Het vinden van de blauwe Tonka Jeep op Marktplaats was aanleiding om eens in de geschiedenis van het merk te duiken en wat je dan allemaal tegenkomt! ‘Americana’ op zijn best, prachtige stalen auto’s uit de jaren ‘50 en ’60 in de mooiste kleuren, en niet te vergelijken met de vreemdgevormde moderne Tonka auto’s waarmee ik zelf vroeger speelde.

Er dreigt een USA-aftakking van de verzameling met de aanschaf van twee Greenlight auto’s: een grote 1979 Ford LTD Country Squire stationwagen en een groen-witte 1976 Ford F100 in 1:18. Een rode Mercedes-Benz 280 TE stationwagen van Norev is prachtig en het blijkt dat ook de sedan en de coupé uit die 1:18 serie erg mooi zijn…

Na het bovenstaande klinkt het misschien vreemd dat het verzamelen van autootjes voor mij niet uit de hand mag lopen. “In der Beschränkung zeigt sich erst der Meister” is daarbij een goed motto. Een oud-collega heeft duizenden Volvo modelauto’s en onlangs kwam de verzameling van meer dan 500 Jan Lammers modelauto’s op Instagram voorbij. Dat gaat mij te ver. Een mooi voorbeeld van beperking is dat ik helemaal weg ben van de ‘Art Cars’ van BMW. Na het bezoek aan de echte collectie tijdens een tentoonstelling in Hamburg heb ik een paar jaar geleden op Marktplaats de Minichamps 1:18 BMW 3.5 CSL van Alexander Calder voor 250 euro gekocht. De auto’s van Roy Lichtenstein, Frank Stella, Andy Warhol en Jeff Koons zou ik daar heel graag aan toe willen voegen, maar met prijzen nu van 500 euro per stuk en zelfs 950 euro voor de Koons-auto, gaat me dat toch wel een beetje te ver.

Door beperking blijft mijn verzameling nog enigszins overzichtelijk en behapbaar. Af en toe verkoop ik een serie om ruimte te maken voor iets anders en zo hou ik er lol in. Ten opzichte van het verzamelen van echte klassiekers en youngtimers heeft deze hobby als voordelen dat de modelauto’s goedkoper zijn, minder ruimte innemen en geen onverwachte storingsmeldingen geven.

Op de Facebook Pagina van Octane staat een fotoalbum met alle foto’s en toelichting.

Frank Goedhart


Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,



Frank Goedhart
Frank's interesse in klassieke auto's en autosport komt ruimschoots aan bod: samen met lezers zorgt hij voor nieuws op Instagram, Facebook, LinkedIn en de website van Octane.




Vorig bericht

Dikke Ford's uit Roermond

Volgend bericht

Een ingetogen GT 'boomerang'





Bezoekers lazen ook


Meer historie

Dikke Ford's uit Roermond

De Ford Escort Cosworth RS 'Wolf' is slechts de meest recente toevoeging aan de verzameling sportieve Fords van Bjorn Geelen,...

30 December 2020