Laatste nieuws

Ware meesterwerken van Angelus

Chrono / 7 december 2018

Tegenwoordig is het horloge bij de meeste mannen het enig verantwoorde sieraad. En waarom zou het geen onbekend merk mogen zijn?
Het horloge ‘vertelt’ veelal iets over de drager en wordt, in veel gevallen, een interessant gespreksonderwerp. Met een twinkeling in de ogen wordt dan verteld over de emotie die dat prachtige stuk techniek oproept, of over de geschiedenis van het merk, de achtergrond van het specifieke model of het verhaal achter het horloge zelf. Het zijn allemaal zaken die het hart van mensen kunnen beroeren.
Bij veel bekende merken met beroemde modellen zijn de prijzen tegenwoordig flink opgelopen. Voor de kenners hoeven we niets te vertellen over de hedendaagse veilingprijzen. ‘Torenhoog’ is eigenlijk een te lage kwalificatie. Daarom is het zo leuk om zien dat veel verzamelaars zich nu richten op merken die niet zo bekend zijn en dus (nog) betaalbaar. Hierbij moet men niet meteen aan de zogenaamde ‘handelsmerken’. Dat zijn horloges die ergens in een atelier zijn samengesteld uit van elders betrokken uurwerken, kasten en wijzerplaten waarop vervolgens het ‘populaire’ huismerk is gezet van een importeur die daarmee in ‘zijn’ land z’n omzet kon halen.

We gaan het hier nu niet over die merken hebben, maar over onbekende merken die het predicaat ‘manufactuur’ verdienen, puur en alleen omdat ze zelf hun uurwerk(en) ontwierpen, fabriceerden en bouwden. Eén van die merken is Angelus.
Wie niet meteen opveert bij het lezen van die naam heeft een mooie periode van research voor de boeg. Vooral de chronografen van Angelus, geheel van eigen signatuur, zijn ware meesterwerken. Het is dan ook een waar genoegen om een product van dit nobele merk voor het voetlicht te halen. Maar eerst even een stukje geschiedenis.
In 1891 werd Stolz Frères SA in Le Locle gevestigd. De gebroeders Gustav en Albert begonnen met een klein kantoor op de eerste verdieping van een huis in de Rue du Marais. Dat werd al snel te klein en ze vertrokken naar de Rue de Jardin. Beide straten bestaan nog steeds in Le Locle. De gebroeders assembleerden in toen nog bescheiden ateliers kleine klokken en vooral zakhorloges. Polshorloges waren toen nog niet gangbaar. De merknaam die ze gebruikten was Angelus en dat is het altijd gebleven.
Vanaf 1912 specialiseerde Stolz Frères zich op meer gecompliceerde uurwerken en vooral chronografen. Die werden geëxporteerd naar Rusland, Italië en Duitsland. In de jaren dertig van de twintigste eeuw begon Angelus een begrip te worden. Met zelf gefabriceerde chronograaf uurwerken werd een grootse naam opgebouwd.

Zwitserland bleef tijdens WWII neutraal. Hoewel de tweede wereldoorlog wel degelijk invloed had op de dagelijkse gang van zaken bleef men in de horloge-industrie toch behoorlijk actief. Zo werd in 1942 bij Angelus het model ‘Chronodate’ ontwikkeld. Niet zoals tegenwoordig met prachtige computertekenprogramma’s, maar op tekenborden, met potlood en liniaal. In 1943 werd de Chronodate gelanceerd, het was het eerste in serie geproduceerde chronograafmodel met kalenderfunctie. In 1948 deed het bedrijf er nog een schepje bovenop. In het modellenaanbod trof men chronografen aan met twee verschillende kastgroottes onder de naam ‘Chrono-Datoluxe’. Voor die tijd waren die revolutionair: chronografen met weergave van de datum, dag en maanstand. Zo rond 1960 werd er nog een speciale uitvoering gelanceerd met de merknaam ‘Medical’. De naam verraadt het al, dit was een chronograaf die speciaal voor artsen was bestemd.

Het zal u niet verbazen dat de kwartscrisis, zoals voor zoveel kleine Zwitserse horlogemerken, het einde van het merk Angelus betekende. Verzamelaars die zich richtten op specifiek dit merk hebben zich altijd een beetje stil gehouden. Dat gaat wellicht veranderen als de verzamelaars van ‘van alles’, als het maar een chronograaf is, zich ook op Angelus gaan storten. Het hier getoonde model is uitgevoerd met het beroemde in eigen beheer gemaakte kaliber 215. Het werd vervaardigd tussen 1940 en 1950. Wat onmiddellijk opvalt is de grootte van de kast. De diameter bedraagt 38 millimeter wat in die tijd ‘groot’ was. Tegenwoordig is dat een zeer geaccepteerde kastgrootte en heerlijk draagbaar. De afleesbaarheid is daardoor goed, piloten wisten dat zeer te waarderen. Door het uurwerk ook wat groter dan gebruikelijk uit te voeren, kon men het tevens robuuster bouwen. Daardoor werd het bruikbaar voor talloze doeleinden, dus ook in situaties waar het er wat ruiger aan toe ging. Kortom, een solide en betrouwbaar werkpaard dat het merk wereldfaam bezorgde. Wie zich op het uurwerk richt zal onmiddellijk te prachtige afwerking opvallen. Vooral de chronograafonderdelen hebben veel aandacht gekregen. De stalen onderdelen hebben veelal een prachtige afwerking, met randjes die hoogglans zijn gepolijst en netjes schuin afgewerkt. Dat was allemaal handwerk. Technisch gezien een lust voor het oog.

De zogenaamde ‘gilt’ wijzerplaat is behalve heel duidelijk ook fraai  ontworpen en afgewerkt. Op de buitenste rand bevindt zich een tachymeter schaal, met daarbinnen een minuten- en secondeschaal en vervolgens, met Arabische cijfers, de uren. Links bevindt zich een ‘sub dial’ met een kleine secondewijzer, rechts de 45-minutenteller. De rode, iets langere indexstreepjes, die telkens drie minuten verschillen tot aan de “15” waren in die tijd voor het meten van de tijdsduur van telefoongesprekken. Toen werden de telefoonkosten namelijk per drie minuten berekend! Het geheel, dus kast, kroon en drukknoppen zijn nog in uitstekende staat: vintage stijl in optima forma.

Roel van den Haak is gespecialiseerd in vintage horloges en heeft een winkel in de Amsterdamse Reestraat (www.amsterdamwatchcompany.nl). Hij is tevens dealer van de fabrikanten Squale, Dornblüth, Christiaan van der Klaauw en Roland Oostwegel.

 

 


Print Friendly, PDF & Email




redactie Octane
Octane is een licentie van de gelijknamige Britse titel, maar streeft naar zo veel mogelijk eigen inhoud, met Nederlandse en Belgische liefhebbers en hun auto’s in de hoofdrol. Van de redactie maken deel uit Wil van Lierop (eindredactie), Carl de Vaal (art-director) en Ton Roks (hoofdredacteur).




Vorig bericht

Na het vinden van de juiste balans gumt de DeLorean eindeloos in perfecte cirkels zijn banden op    

Volgend bericht

Gouden cadeau van Porsche




Uitgelicht

Na het vinden van de juiste balans gumt de DeLorean eindeloos in perfecte cirkels zijn banden op    

Bomen gaan mij aan het hart. Zelfs als mensen zich er in hun auto’s tegen doodrijden. Ik kan me natuurlijk helemaal indenken...

7 December 2018

Webdevelopment Passionate Bastards